Naturisme
Bron; Encarta Encyclopedie 98
naturisme, benaming voor een stroming die streeft naar een
levenswijze in harmonie met de natuur en wordt gekenmerkt, aldus de
internationale definitie, ‘door gemeenschappelijke naaktheid die als doel heeft
het bevorderen van zelfrespect, respect voor de medemens en eerbied voor natuur
en milieu’.
Dit idealistisch aspect onderscheidt het naturisme van het nudisme. Het
naturisme ontstond rond de eeuwwisseling in Duitsland en Frankrijk, ten dele als
reactie op de Victoriaanse moraal en de toenemende industrialisatie. Pioniers
van de zgn. Freikörperkultur (FKK) Bewegung in Duitsland waren Heinrich Pudor,
Richard Ungewitter en Magnus Weidemann. Zij vonden veel aanhangers onder de
‘Wandervögel’.
In Frankrijk werd het naturisme gepropageerd door o.m. Kienné de Mongeot,
Jacques Demarquette en de gebroeders Durville. In Nederland waren voor de Tweede
Wereldoorlog twee naturistenverenigingen van belang, de Bond van Lichtvrienden
(1931–1935) en de Vrije Lichaams-Kultuurbeweging (1926–1934). De BvL telde op
het hoogtepunt ca. vijftig leden, meest Amsterdammers met een socialistische
achtergrond, en verwierf in 1932 een eigen terrein nabij Hollandse Rading. De
VLK stond onder leiding van de Utrechtse theosoof Fokko van Till en liet naar
voorbeeld van de Duitse Treubund van Ungewitter alleen mannen en vrouwen toe
‘van arische afstamming’; de groep gaf een eigen tijdschrift uit, Integraal
Leven, en beschikte vanaf 1929 bij Laren over een eigen terrein.
De VLK meende dat innerlijke levenshervorming, mede bewerkstelligd door de
bevrijding van het lichaam door middel van het naaktlopen, een ‘Komende of
Nieuwe Kultuur’ naderbij zou brengen. De vereniging had omstreeks 1930 grote
invloed op de linkse jeugdbeweging. Na 1932 richtte zij zich steeds meer op het
herstel van het ‘Germaanse volksleven’ en werden de geschriften antisemitisch
van toon. Persoonlijke conflicten maakten in 1934 een einde aan de vereniging.
Nadat de Utrechtse groep Vernieuwing (1937–1943) de naturistische idealen warm
had gehouden, werd in 1946 in 's-Gravenhage Zon en Leven opgericht.
Het naturisme kreeg sindsdien steeds meer aanhangers. In 1991 waren er in
Nederland zo'n vijftig naturistenverenigingen, waarbij in totaal ca. 43!000
leden en begunstigers waren aangesloten. De overkoepelende organisatie, de
Nederlandse Federatie van Naturistenverenigingen (NFN), is gevestigd in Utrecht
en geeft driemaandelijks het tijdschrift Naturisme uit. België telt zo'n twintig
verenigingen met ca. 12!000 leden. De Federatie van Belgische Naturisten is
gevestigd in Antwerpen. Beide federaties zijn aangesloten bij de INF/FNI
(International Naturist Federation/Féderation Naturistes Internationale) te
Antwerpen.
