English version
Algemeen:
Van 26 september tot 11 oktober 2006, maakten mijn vrouw (Gon) en
ik (Hans) een 15 daagse rondreis door Marokko.
Het betreft de reis
"Highlights of Marokko"
van Kras reizen, geboekt via Internet.
Ik maakte ruim 1000 foto's. Originele foto's zijn 7 megapixel
(3248x2160) en op afdruk formaat (4:3). Een selectie daarvan,
ziet u in het foto album!
Voor de historische- en aardrijkskundige gegevens, verwijs ik
naar de bestaande reisboeken. Ik geef hier alleen mijn eigen
ervaringen en indrukken weer. De tekst in schuinschrift, aan het
begin van elke dag, is overgenomen van de Kras website over deze
reis.
U kunt dit verslag ook downloaden als Word document (340kb).
Dag 1:
Op dinsdag 26 september vertrokken wij om ca. 12.00 uur van huis
in Zaandam, op weg naar Schiphol en vervolgens naar Marrakech. Het
inchecken op Schiphol via de nieuwe incheck automaten gaat mij
steeds beter af en is nu in recordtijd gedaan.
Na de landing en vervolgens paspoort controle, was er meteen
gelegenheid om te wisselen.
We werden opgevangen door onze
reisleidster voor de komende 2 weken, Maria van Erp. Het bleek dat
ik haar al eerder op Schiphol gezien had. Ze zat op dezelfde vlucht.
Onze chauffeur heette Hassan en zijn hulp, Abdullah. We zullen
tijdens deze reis, ruim 2200 km afleggen.
De groep bestond uit 35 personen en al snel bleek dat we het
hiermee goed getroffen hadden: de sfeer was- en bleef de hele reis,
perfect. Er is veel gepraat en gelachen.
We reden naar ons Hotel, Ayoub in Marrakech. Een redelijk hotel, wat
buiten het centrum. We zouden hier 2 nachten blijven. Er was hier in
de buurt verder niet veel te beleven.
Dag 2:
De gehele dag brengen we door in fascinerend Marrakech, een
okerkleurige en prachtig gelegen stad, waar de ruige besneeuwde
bergtoppen van de Atlas altijd een oogje in het zeil lijken te
houden en waar het stadsbeeld bepaald wordt door weelderige tuinen
met palmen, prachtige paleizen en talloze minaretten. We zien onder
meer de Saadische graven (ca. 10 dirham, niet inbegrepen), de
Majorell-tuinen (ca. 30 dirham, niet inbegrepen), de
Koutoubia-moskee (waar maar liefst 25.000 gelovigen tegelijk kunnen
bidden) en het paleis Bahia (ca. 10 dirham, niet inbegrepen).
Uiteraard gaan we ook naar het beroemde Djema-el-Fnaplein (het
kloppende hart en symbool van de stad), waar het elke minuut van de
dag bruist en waar het vooral in de avonduren lijkt of u in één
grote openluchtshow terecht bent gekomen! Het plein is door de
UNESCO uitgeroepen tot Wereld erfgoedmonument en u zult absoluut
overweldigd worden door de heerlijke geuren uit de eetstalletjes, de
vurige dansers, de enthousiaste muzikanten en de geheimzinnige
slangenbezweerders.
Vandaag begint "het echte werk". De hele dag zullen we in
Marrakech zijn. We beginnen met het betalen aan Maria van de
diverse entree gelden en onze bijdragen voor de centrale fooienpot.
We zijn dan gelijk al 1340 Dirham (134 Euro) kwijt. We krijgen ook
een stadsgids in de bus. Dat is verplicht in Marokko en dat zal dus
verder in elke stad zo blijven. Meestal heeft Maria zijn verhaal al
van te voren verteld en vat het tijdens zijn verhaal ook nog samen.
Dat is wel nuttig, want niet elke gids is even goed verstaanbaar.
Maria zal gedurende de hele reis, heel veel informatie geven tijdens
de ritten, variërend van geschiedenis, tot de Koran en de betekenis
van hoofddoekjes. Ze eindigt steevast met "wordt vervolgd"...Dat is
dus nu voor ons een gevleugeld begrip geworden.
We
beginnen de dag met een bezoek aan de Mojorelle-tuinen. Deze
prachtige tuin is een klein paradijsje. In deze tuin staan 400
soorten palmen en 1800 cactussoorten. Verder ook nog veel andere
planten en bomen, zoals Bougainville en bamboe en laurier. Ook is er
een vijver met waterlelies. In het midden staat een fraaie, blauwe
villa. Het geheel is gebouwd in 1923 door de Franse schilder Jacques
Majorelle. Je hoort wat vogels en komt er heerlijk tot rust. Helaas
was het Atlas gebergte vandaag niet te zien, op de achtergrond,
wegens sluier bewolking. En de sneeuw op die toppen, die je altijd
ziet op ansichtkaarten, al helemaal niet. dat is nu eenmaal niet in
de zomer...:-(
Vervolgens rijden we naar de beroemde Bab Agnaou poort. (Bab
betekend "poort") We
wandelen door de poort en via
de
smalle straatjes van de Mellah (Joodse wijk), komen we bij de Saadische graven. Hier prachtig
houtsnijwerk in- en boven de grote deuren. Deze graven dateren uit
het begin van de 16e eeuw tot de 18e eeuw.
Ik heb een groot deel van deze reis, zo'n 35 jaar geleden al eens
gemaakt en dit herkende ik ook meteen.
Hierna gaan we wat drinken in een restaurant waar we op het
dakterras kunnen zitten. Hier hebben we ook een mooi uitzicht op het
oude deel van de stad. We zien hier ook veel ooievaarsnesten op de
daken en af en toe is het een geklepper van jewelste. Nooit zoveel
ooievaars bij elkaar gezien, maar hier in Marokko, zouden we ze nog
vaker tegen komen.
Na deze pauze, gaan we weer wandelen, deze keer naar het Palais
Bahia. Hier prachtige zalen met fraaie plafonds. Ook hier weer
herkenning voor mij. De zalen zijn helaas niet ingericht, dus verder
nogal kaal.
Hierna
gaan we met de bus een stukje verder, naar de Koutoubia Moskee in
het centrum, nabij het beroemde Jemaa el-Fnaplein. Bij aankomt gaan
we eerst, tegenover de moskee in een soort Italiaans restaurant, wat
eten. Ook hier weer op een dakterras met fraai uitzicht op de
moskee.
Na de lunch, steken we over naar de moskee. Dit is wel een grote.
Er kunnen 20.000 gelovigen in, de minaret is 70 meter hoog en hij
dateert uit 1147. Deze moskee stond ook model voor de Giralda in
Sevilla en de Hassan toren in Rabat.
M.u.v. de Hassan II moskee in Casablanca (waarover later meer) mogen
wij, als niet-moslims, nergens in Marokko, naar binnen in moskeeën,
dus ook hier niet. Dit is ooit zo ingesteld door de Fransen, dus
niet door de moslims. Dit om incidenten met de Franse soldaten te
voorkomen. Deze maatregel is vervolgens nooit terug gedraaid.
Na de moskee, is het tijd om naar de souks te wandelen, achteraan
op het Jemaa el-
Fnaplein. We wandelen dus door de
Souks. Dit is een conglomeraat van winkeltje, verdeelt naar ambacht.
Dus b.v. koperwerk, houtwerk, leer, vlees, kruiden, etc. Het is hier
smal, druk en gezellig. Wel oppassen voor passerende ezels, brommers
en...zakkenrollers.
Ook oppassen voor afzetters, zoals de slangenbezweerders op het
plein, waar je geïntimideerd wordt om veel te veel te betalen, als
je zo stom bent om niet van tevoren een prijs af te spreken.
Toen men mij benaderde voor het maken van foto's, vroeg ik wat het
kostte. "Komt straks wel" zei de man. Ik was zo stom om daarop in te
gaan. Het gevolg was dat men mij na afloop maar liefst 20 EUR vroeg.
Toen ik zei dat ik dat niet van plan was, werd ik omsingeld door
hevig intimiderende mannen en heb ik maar 10,= betaald, mij
realiserende dat het mijn eigen schuld was. Ik stond gelijk weer op
scherp.
Het laatste anderhalve uurtje van de middag, zijn we vrij. We
gaan op een dakterras van een restaurant zitten en hebben een
prachtig uitzicht over het plein. Vanaf een uur of 17.00,
komen er allerlei karren om de hoek vandaan, die omgebouwd worden
tot eetstalletjes. Het is tijdens onze gehele vakantie,
Ramadan en de moslims mogen dan pas weer eten en drinken, na
zonsondergang. Dat is nu ca. 18.00 uur. Dat zullen wij vandaag niet
meer meemaken, daar we voor 18.00 uur terug moeten zijn in het
Hotel. Hassan en Abdullah willen immers dan eten....
In het Hotel aangekomen, hebben we de tijd tot 19.30 uur voor het
diner. Dat is in buffetvorm. Het smaakt ons goed, zoals meestal
tijdens deze vakantie. Wel zijn wij van het begin af aan, huiverig
voor darmklachten, zodat we vaak niet eten, wat we eigenlijk wel
zouden willen. Je moet de Goden niet verzoeken, nietwaar?
Na het diner nog wat drinken en dan op tijd naar bed, want de 1e dag
waren er al aardig wat indrukken te verwerken.
Dag 3:
Vrije dag in Marrakech. U kunt op eigen gelegenheid Marrakech
ontdekken en bijvoorbeeld de medina bezoeken om souvenirs te kopen
of om te genieten van de vele terrasjes en restaurantjes.
Deze dag "mogen" we ons zelf vermaken en dat lijkt me een prima
idee.
Er rijden in Marrakech 2 toeristen buslijnen rond, waarbij je voor
een vast bedrag de hele dag kan in- en uitstappen waar je wil. Dat
zijn de zgn. "blue-line" en red-line". De enige halte waar ze beiden
stoppen, is op loopafstand van het Hotel, bij de VVV. Het zijn
knalrode dubbeldekkers, waarbij de bovenverdieping open is.
We kozen eerst voor de blauwe lijn. Deze lijn doet vooral de "buiten
route". We gingen langs de Mojorelle tuinen, waar we gisteren al
waren en gaan dan door naar "La Palmeraie". Dit is een zeer
grote palmentuin met 150.000 palmen. Het gebied is ca. 120 vierkante
km, dus kun je eigenlijk niet spreken van een tuin, maar meer van
een groot landgoed. Zo groot zelfs, dat er Hotels, golfbanen en
villa's te vinden zijn. De bus rijdt gewoon door dit mooie gebied.
_small.JPG)
Hierna
gingen we terug naar het beginpunt en stapte, na een kleine pauze,
over op de rode lijn.
Nu stapten we uit bij de tuinen van Al Menara. Dit is ook weer een
groot park (90 ha) met heel veel palmen, olijf- en fruitbomen. In
het midden staat een paviljoen aan een vijver. Deze is ooit gebouwd
door een Sultan, die hier de nacht met een concubine doorbracht en
deze vervolgens in de vijver dropte. Scheelt toch weer alimentatie,
niet waar?
De toegang tot het park is gratis, maar voor de villa moet je een
luttel bedragje betalen. Dat deden wij en we hadden toen een mooi
uitzicht vanaf het balkon. De vijver is gewoon een grote rechthoek,
die ooit als reservoir voor de Sultans diende. Ook vandaag werkte de
zon niet echt mee, waardoor we geen uitzicht op het achterliggende
Atlas gebergte hadden.
We stapten weer op de rode lijn en vervolgens er weer uit in het
centrum, bij de Koutoubia moskee. We staken weer over om bij het
Italiaanse restaurant van de vorige dag, wat te gaan eten. En ja, we
waren niet alleen: o.a. Maria was daar ook.
Na deze pauze, gingen we zelfstandig nog eens de souks in. We
kwamen in straatjes waar
we de dag ervoor ook waren, maar ook andere en dit alles zonder te
verdwalen!
Hierna weer een tijd op een terras gezeten. Daarna hebben we een
tochtje gemaakt in een open koets, mede omdat we de tijd moesten
volmaken tot het avond spektakel.
Nadat we terug kwamen, hebben we een positie ingenomen op een
dakterras om het avond spektakel op het Jemaa-el-Fnaplein gade te
slaan (zie dag 2). De eettentjes stonden al klaar en de
zonsondergang naderde. Maar.....dat betekende ook dat de
dienstdoende obers abrupt het werk stopte en er niets meer
geserveerd werd, totdat ze gegeten en gedronken hadden. Heel
begrijpelijk, maar doet in onze ogen toch merkwaardig aan. We hebben
"gewoon" 45 minuten op een droogje gezeten.
_small.JPG)
Hoe
dan ook, het gaf ons wel de mogelijkheid om gratis de boel gade te
slaan en een aantal foto's te maken. Dit ging wonderwel goed,
ondanks de invallende duisternis en het inzoomen zonder statief.
Na uiteindelijk wat gedronken te hebben, gingen we een wandeling
over het plein maken, tussen al die eettentjes. Geweldige sfeer. Wel
jammer dat we hier toch wel erg fel werden aangevallen door gasten
die ons aan tafel wilde hebben. Zo zeer zelfs, dat we toen maar
"gevlucht" zijn en met een taxi terug gingen naar ons Hotel.
Toch was het was een dag om niet snel te vergeten.
In het Hotel teruggekomen, konden we gelijk aan het diner beginnen.
Dag 4:
Na het ontbijt vertrekken we vanuit Marrakech naar Casablanca,
de economische hoofdstad van Marokko. We zien tijdens onze stadstour
onder meer de kleur- en geurrijke centrale markt, de Habbous-wijk
(met zowel Marokkaanse en Europese invloeden), het uitgestrekte
Mohammed V plein en de schitterende, op een rotspunt aan zee
gelegen, Hassan II moskee (ca. 120 dirham, niet inbegrepen).
Vandaag de 1e echte rit. We gaan naar
Casablanca. We hoeven niet
zo vroeg op, omdat de moskee in Casablanca vandaag toch gesloten is.
Mijn darmen hebben het even moeilijk en zowaar krijg ik in de bus
nog wat koorts ook! Gelukkig gaat het rond de middag al weer beter
en zal verder ook weinig last meer hebben gedurende deze vakantie.
Gon heeft het in deze vakantie wat moeilijker, variërend van
darmklachten tot rugpijn. Gelukkig heeft ze ook wel goede dagen.
Na een lunchpauze onderweg, komen we rond een uur of 15.00 aan in Casablanca. We rijden eerst naar het strand. We hebben een
uurtje vrij om langs het strand te wandelen en ergens wat te
gebruiken. Daarna rijden we naar de reusachtige Hassan II moskee, om
wat foto's te nemen. Vervolgens naar ons Hotel. Aanvankelijk de
verkeerde. In onze informatie stond aanvankelijk Hotel Washington en
daarna in een nieuwe versie, Hotel Al Mounia. Gelukkig moest het
uiteindelijk toch Hotel Washington zijn, want Al Mounia zag (en
rook) niet erg fris. Nu was Hotel Washington ook niet echt top, maar
was te doen. Het diner was deze keer bediend en ging wel, m.u.v. het puddinkje. het zou vanille moeten zijn, maar smaakte
naar, uhhh....tja.........waarnaar??
's avonds gingen we nog even de straat op. Het gonsde van het leven,
maar ook van de (niet loodvrije) benzine dampen. Ook oversteken doe
je hier met enige doodsverachting. Maar gezellig was het wel.
Naar boven
Dag 5:
Deze morgen kunt u op eigen gelegenheid de stad Casablanca
gaan onderzoeken. ‘s Middags rijden we naar Rabat, de oude
hoofdstad. We zien hier onder meer het oude stadsgedeelte, het in
Marokkaanse stijl gebouwde en rijk gedecoreerde mausoleum van
Mohammed V en het koninklijk paleis. De nacht brengen we door in
Kenitra.
Vandaag
gaat de wekker om 7.00uur en om 8.30uur vertrekken we. We hebben
weer een nieuwe stadsgids en gaan eerst naar de Medina en de markt.
Op de (vis)markt is echter nog weinig te beleven. We komen ook bij
het Koninklijk paleis. De poorten en deuren zijn zeer groot en met
heel mooi stuc- en houtsnijwerk.
We gaan nu naar de Hassan II moskee. Alles aan dit bouwwerk is
kolossaal. Er kunnen 25.000 gelovigen in. De minaret is 200 meter
hoog (zoek hem eens op met Google Earth!!) Het complex is 9 ha. 2
laserstralen met een bereik van 30km(!!) geven de richting naar
Mekka aan. Er hebben 35.000 ambachtslieden aan gewerkt (en nog
steeds, want het is nog steeds niet echt klaar). Hij is in 1993
geopend.
Bijna alles aan- en in dit bouwwerk is MET DE HAND (!) gemaakt. De
enorme luchters kunnen elektronisch zakken, voor onderhoudt. In de
kelder is een hamman, die verder niets met de moskee zelf te maken
heeft. Deze is echter nog steeds niet in gebruik.
Deze moskee, is de enige in Marokko, waar wij, als niet-moslims, wel
in mochten. We hebben dus al het fraais binnen kunnen bewonderen,
onder begeleiding van een zeer charmante en intelligente
vrouwelijke gids. Maar voorzover er nog Wereldwonderen bestaan, is
dit er beslist een...
Tegenover de moskee, staat ook een fraaie, zelfstandige bibliotheek,
die ook nog niet klaar is. Na deze rondleiding, vertrekken wij
richting Rabat, waar wij ook de lunch zullen hebben.
Om ca. 15.00uur gaan we onder leiding van weer een nieuwe
stadsgids,
Rabat in. We beginnen bij het Koninklijk paleis en
vervolgens naar het mausoleum van Mohammed V. We mogen er wel in,
ondanks dat het een heilige plaats is voor de Marokkanen. Ook dit is
weer een fraai gebouw en binnen kun je vanaf een balustrade, naar
beneden kijken, op het graf van de voormalige Koning. We mogen de
wachten fotograferen, binnen en buiten.
Op het plein, voor het mausoleum, staat ook de oude, onafgemaakte
moskee en de Hassan toren. Deze had indertijd zeer groot moeten
worden. Om het geheel staat een oude, gehavende muur met enkele
poorten. Aan weerskanten van deze poorten, staan wachten op paarden.
Ze zijn in smetteloos wit gekleed. We mogen ze fotograferen. Ze
mogen geen geld vragen/aannemen, maar ja...het vlees is wel eens
zwak hè?...Even later vind de wisseling van de wacht plaats. Zal
toch niet door mijn muntje komen?...
Hierna gaan we de Medina in. We komen eerst in een soort cafè met
terras, dat een mooi uitzicht biedt op de rivier, de Wadi Bou Regreg
en de aan de overkant gelegen zusterstad Saleh. Op dat terras
kunnen we koekjes e.d. per stuk kopen, Bij deze koekjes, zitten ook
een soort hoorn met marsepein, die je e.v. samen met mintthee kunt
gebruiken. Die gelden als een echt Marokkaanse lekkernij. Hierna gaan we de souks in, die uit het eind van de 17e
eeuw dateert. De rest van de souks is wel veel ouder. Dit deel van
de souks, is herkenbaar aan de leuke smalle straatjes die in wit en
blauw geschilderd zijn.
Om ca. 17.00uur is het weer tijd de bus in te gaan, op weg naar
ons volgende Hotel. Deze keer in het noordelijk van Rabat gelegen
Kenitra. Dit "Hotel Assam" ligt ergens in "the middle of nowhere" en
de omgeving ziet er niet hoopvol uit. De buitenkant van het Hotel,
zou je ook zo voorbij rijden. Eenmaal binnen, kom je toch wel in een
andere wereld. Het zijn witte bungalows rond een zwembad en
grasveld. De bungalows zien er ook goed uit. Het eten is wat minder.
Niet zozeer de kwaliteit, maar meer de hoeveelheid. Het was in
opgediende vorm, in de klassieke "tajine". Dit is een stoofpot, die
in vele variaties bestaat. Het wordt opgediend in een aardewerk
schaal met een kap in de vorm van een tent met schoorsteen er op. Op
zich niet verkeerd, maar de hoeveelheid, kon onze Hollandse magen
maar moeilijk vullen.
Naar boven
Dag 6:
Via de indrukwekkende ruïnes van de antieke stad Volubilis (ca.
20 dirham, niet inbegrepen) en de heilige stad Moulay Idriss rijden
we naar cultureel en religieus Meknès (ca. 10 dirham, niet
inbegrepen). Bezienswaardig zijn onder meer de imposante Bab Mansour
en het mausoleum van sultan Moulay Ismail. De komende twee nachten
brengen we door in de oudste Marokkaanse koningsstad Fès, in zijn
geheel op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Om
6.30u. worden we gewekt. Het is dan altijd zo, dat we dan anderhalf
uur later vertrekken. Dus in dit geval, 8.00u.
We gaan nu naar
Volubilis. Dat is een ruïne van een Romeinse stad; de meest
zuidelijk gelegen stad van het oude Romeinse Rijk. Ook hier is weer
een lokale gids. We zien hier veel fraaie mozaïeken. Zien er vaak
nog best goed uit. Ook bij veel ruïnes kun je je best nog wat voor stellen. De toiletten (...) had ik snel herkend. Het was mooi weer,
zeg maar heet. Nee..zeg maar erg heet. Zo steekt b.v. de
toegangspoort mooi af tegen de blauwe lucht.
Vanaf Volubilis, zie je Moulay Idriss al liggen, aan de overkant
van het dal (Volubilis ligt op een heuvel).
Dit dorp is een Islamitisch heiligdom. Hier ligt Moulay Idriss
begraven. Dat is de stichter van een dynastie van Sultans. Voor
moslims is dit een vervangend bedevaartsoord, indien ze geen geld
hebben voor een reis naar Mekka. Niet-Moslims, mogen zich 's nachts
niet tussen de muren bevinden, oftewel: mogen niet blijven
overnachten in het dorp. We maken een fotostop. Hier heb ik een paar
foto's gemaakt die ik inmiddels tot een panoramafoto heb
samengevoegd..
Na de lunch in een restaurant, gaan we door naar
Meknès. Dit is 1 van de 5 Koningssteden (Fes, Meknès, Marrakech,
Casablanca en Rabat). We krijgen weer een nieuwe gids en we bezoeken
hier o.a. een bedrijfje waar borduurwerk, dat gemaakt is door
kinderen van het
weeshuis, verkocht wordt
en ijzer met zilverinleg gemaakt wordt. Erg mooie dingen gezien,
maar zoals zo vaak, waren de dingen die wij mooi vonden, ook gelijk
de duurste.
Daarna
bezoeken we het graf van de wel erg wrede heerser, Sultan Moulay
Ismail en rijden
we door de beroemde Bab Mansour poort naar de
voorraadschuren en en paardenstallen. Ook een groot meer dat in die
tijd als watervoorraad werd gebruikt.
Ik vond ook het verhaal van Maria over die Sultan erg indrukwekkend
en gewoon niet voor te stellen. Ik wil wel eens een boek lezen over
deze Sultan en de tijd waarin hij leefde. Hij kwam in 1672 aan het
bewind.
(noot: inmiddels heb ik een dergelijk boek gevonden. Giles
Milton, "White gold", Hodder & Stoughton, ISBN 0340794704. Alleen in
het Engels, o.a. verkrijgbaar bij www.bol.com.)
Hierna hebben we nog even tijd voor een wandeling over het grote
plein, bij de Bab
Mansour
poort. Dan gaan weer in de bus, nu richting Fes, waar ons volgende
Hotel is. Dat hotel in Fes heet "Nouzha" en dat is heel wat anders
dan de voorgaande hotels. Wat een juweeltje! Werkelijk een paleis,
althans van binnen. Ook de kamers zijn prima. Wel is het zo, dat
alle hotels, ook de meest luxe, op sanitair gebied steken laten
vallen. Er is altijd wel iets dat niet (goed) werkt of er gewoon
niet goed uit ziet. Maar dat is dan ook het enige. We zullen hier 2
nachten verblijven.
Naar boven
Dag 7:
Vandaag gaan we op verkenning in Fès. We wandelen door het
imponerende Arabische stadsdeel Fès el Bali, het historische hart
van de stad. De drukke medina, de poort Bab Boujloud, de 600 jaar
oude Koranschool, de Medersa Bou Inania (ca. 10 dirham, niet
inbegrepen), de oude Karaouïnemoskee (de eerste universiteit van
Marokko) en de met tegelmozaïeken gedecoreerde fontein van Nejjarini
zijn zeer de moeite waard. Fès met de ambachtslieden die werken in
talloze kleine ateliers, de geheimzinnige, intieme straatjes, de
sluiers, sierlijke minaretten en rijk gedecoreerde moskeeën... u
waant zich hier een paar eeuwen terug in de tijd!
Vandaag beginnen we aan onze verkenning van
Fes. We krijgen weer een nieuwe stadsgids. Deze geeft zeer
duidelijke informatie. We bezoeken eerst het
Koninklijk paleis. Deze lijken steeds mooier en grootser te worden.
De deuren van dit paleis zijn imposant, maar ook het fraaie mozaïek,
dat door onontwikkelde mensen is gemaakt. Hierna wandelen we
door de Mellah (Joodse wijk). Hier zeer herkenbare bouwstijl met
balkonnetjes. De Marokkaanse bouwstijl is n.l. nogal naar binnen
gekeerd. D.w.z.: muren zonder ramen. Deze zitten meestal aan de kant
van de binnenplaats. In deze Joodse buurt, zitten de ramen en
balkons aan de straatkant.
We
stappen weer in de bus en gaan naar boven, een heuvel op die
uitzicht biedt op de stad. Zie panorama foto, rechts. Hier is naast een grote begraafplaats,
een aardefabriek. Deze zie je ook al van verre, vanwege de dikke,
zwarte rookwolken die uit de schoorstenen komen. Dat komt omdat ze
hun ovens stoken met olijfpitten. Hier in de buurt wordt ook de
grijze klei gewonnen die wordt gebruikt. We zien hoe de tegels,
potten, fonteinen en tajines worden gemaakt. Vooral het graveren
maakt indruk. Uiteraard is alles handwerk. Ik was zelf nogal
gecharmeerd van de fonteinen voor in de tuin. Zal wel prijzig
geweest zijn en eerlijk gezegd past het ook niet echt in onze tuin,
maar mooi was het zeker. Overigens vond ik dit bezoek zeer de moeite
waard, waar de informatie en het ambacht, het won van de commercie.
We gaan weer in de bus, op weg naar de Medina. We wandelen door de
drukke, gezellige straatjes, waar ook regelmatig zwaar beladen ezels
door moeten. Dat is de enige manier om de winkeltjes te bevoorraden.
We bezoeken een Koranschool met een mooie binnenplaats We krijgen
ook uitleg, over hoe het Arabische schrift in elkaar steekt. Grappig
dat er iemand uit ons gezelschap was die Greta heette, hetgeen in
het Arabisch betekende: "ik heb lekker gepoept"...
Na nog een stukje gewandeld te hebben, is het tijd voor een koffie/mintthee
pauze. Na de pauze, begint het meest overrompelende deel van de dag,
of zelfs hele tocht: de verdere wandeling door de Mediana, die hier
uit 4900(!!) straatjes bestaat. Er zit ook geen enkele logica in. Ze
zijn kronkelig en zeer smal. Ook hier moeten dan ook nog die
bepakte ezels doorheen. We hebben nu zelfs een 3e gids erbij
gekregen, die de groep mede bij elkaar moet helpen houden. ook
telkens even stoppen om op elkaar te wachten. Verdwalen lijkt hier
simpel en ook een ramp. Uiteraard is dit een Eldorado voor
zakkenrollers en ja......iemand van onze groep is hier inderdaad
zijn dure digitale camera kwijt geraakt. Compleet met 600 gemaakte
foto's en was ook een cadeau van zijn kinderen voor hun 40 jarig
huwelijk. Enorm balen dus en we werden allemaal weer op scherp
gezet. Rugzakken worden hier, borstzakken.
Verder
is het gewoon niet uit te leggen wat je hier ziet, ruikt en beleefd.
Dit is echt een andere wereld. Dit moet je gewoon ondergaan. Een
belevenis die ik niet snel zal vergeten. Enne...wees niet verbaast
als je hier een afgehakte kamelenkop bij de slager buiten aan de
muur ziet hangen...(zie foto's).
Nu kwamen wij bij een min-of-meer gewone deur in een van die
straatjes, waar wij naar binnen gingen. Dit bleek ons lunch
restaurant te zijn. Zag er zeer fraai en authentiek Marokkaans uit.
We kregen ook mintthee geserveerd als de bekende "high-thee" (hoge
straal uit theeketel in glaasjes). De man van de thee, was in fraai
tenue gestoken en had zijn eigen "afdelinkje" ergens op de grond. We
eten er verder diverse hapjes en ook een plaatselijke specialiteit:
Pastilla. Dat was een soort hartige taart met kipvulling, diverse kruiden en
wat onbekends en er zat ook kaneel op. Ik vond het dermate lekker,
dat ik later ergens een kaart met het recept heb gekocht en weer
ergens anders, de benodigde kruiden. Moet ik dus thuis nog maar eens
uitproberen.
Na de lunch, vervolgen wij onze wandeling door de schier eindeloze
Medina. Nu volgt er weer een ander hoogtepunt: de
bekende leerlooierijen van Fes. We ruiken het al van een afstand.
Deze zijn te zien, vanaf een onverwacht punt: we worden een
leerwinkeltje in gedirigeerd en na wat trappen op gegaan te zijn,
komen wij in 2 bovenkamers met balkons. Vanaf deze balkons hebben
wij een vrij uitzicht op een onwerkelijk tafereel. We zien beneden
ons een aaneengesloten serie stenen kuipen, waarin mannen staan te
trappen in een smerige substantie. Af en toe halen zij een huid
daaruit omhoog om het er vervolgens weer in te stoppen. Die kuipen
zijn er in verschillende kleuren. Tot voor kort, gebruikte men o.a.
urine voor dit doel. Nu kennelijk een chemisch middel. Ik heb ze ook
met diverse zakken in de weer gezien. Of dat een verbetering voor
hen is, betwijfel. Wel is het zo, dat dit tot de beter betaalde jobs
in de stad behoort,
maar toch...De stank was behoorlijk. Je kunt een takje mint krijgen
om tegen je neus te houden.
Hier veel foto's gemaakt. Was ook weer een van die dingen die ik
niet snel zal vergeten.
Weer tijd om naar het Hotel te gaan. De avond hiervoor, hadden we
een "gewone" maaltijd in een "gewone" eetzaal van het Hotel. Nu
echter gaan we naar de Marokkaanse zaal voor een Marokkaanse
maaltijd. Het was in buffetvorm en dit buffet was fraai opgemaakt.
Er was ook een Marokkaanse muzikant actief. Uiteraard alles weer
even op foto vastgelegd.
Dit was dan het einde van een zeer indrukwekkende dag in Fes.
Naar boven
Dag 8:
Dwars door de cederwouden van het Midden-Atlasgebergte rijden
we naar Midelt. Na een stop in dit voormalige mijnwerkersstadje
rijden we door Erfoud, gelegen in de Sahara en één van de grootste
oases van Marokko.
Om 6.00u worden we gewekt, dus we vertrekken om 7.30 uur. Vandaag
een lange rit van meer dan 300km. We gaan nu het gebied van de
Koningssteden verlaten en gaan via het Atlas gebergte, naar het
zuiden. De rest van de vakantie staat meer in het teken van
"natuur".
We gaan al snel het gebergte in en komen door mooie bossen met
cederbomen en kurkeiken. De 1e stop is in Ifrane, dat in de winter
bekend is als wintersport oord. Het lijkt hier wel wat op
Zwitserland, v.w.b. de architectuur. Tegenover het restaurant, staat
een standbeeld van een leeuw, omdat hier in 1922 de laatste Berber-
of Atlasleeuw is neergeschoten door de Fransen.
We rijden weer door en hebben de lunchstop in Midelt, een voormalig
mijnwerkersstadje. Het restaurant is ingericht als een
(luxe)berbertent. Erg kitscherig. We eten een smakelijke Berber
omelet. We gaan weer verder en zien zowaar onderweg ook een groepje
apen (Makaken). Deze leven hier in het wild. Het zijn dezelfde
soort apen als op de rots van Gibraltar.
Onderweg ook nog een foto, c.q. rookstop bij de Baabal tunnel in de
Zizz vallei.
Om 17.30 uur zit de rit er op en komen we aan bij Hotel
El Ati in Erfoud. Dit is ook
weer een fraai hotel met een wel heel fraai zwembad. We gaan snel na
het diner naar bed, daar ik om 3.30 uur gewekt zal worden voor de
zonsopgang in de woestijn. Gon blijft slapen.
Naar boven
Dag 9:
De liefhebbers kunnen vanochtend de zon zien opkomen boven de
duinen van Merzouga (ca. € 20 p.p.). Na het ontbijt rijden we naar
Tinerhir, waar we door de beroemde Todhrakloof (met loodrechte
rotswanden van wel 300 m hoog) wandelen. We overnachten in Tinghir.
Ik
wordt gewekt om 3.30 uur. Om 4.00u. stap ik in 1 van de klaarstaande
landrovers en gaan we op weg de woestijn in bij
Merzouga. Dit deel
van de Sahara heten de Erg-Chebbi duinen. Ze strekken zich uit over
een afstand van 30km en zijn maximaal 250 meter hoog. Hier komt ook
de Parijs-Dakar ralley doorheen. De temperatuur is koel, maar zeker
niet koud.
Na ca. 45 minuten in het pikkedonker gereden te hebben over
onverharde sporen, komen we aan bij een Berber nederzetting. Hier
kunnen we kiezen tussen ca. 20 minuten lopen of een kameel nemen. De
meeste kiezen, net als ik, voor lopen. Ik heb wel genoeg kamelen
ritten gedaan in het verleden. We lopen vervolgens achter een, niet
erg spraakzame, Berbergids aan. Het is dus echt pikkedonker. Kort na
het begin, komen er, als een paar spoken, een paar Berbers uit het
niets te voorschijn, die naast ons gaan lopen en dingen aan ons
willen verkopen. Let wel: het is dus een uur of 5.00u in de
ochtend!! Ze laten zich gelukkig wel snel afpoeieren, maar ze
blijven de hele tijd naast ons lopen en zullen het bij daglicht nog
eens gaan proberen. Dan met meer succes bij sommigen.
Aanvankelijk lopen we achter elkaar. Na korte tijd wil ik gaan
inhalen, maar kom bedrogen uit. Ik zakte gelijk een eindje naar
beneden. Bij daglicht bleek dat we op de smalle kam van een duin
liepen.
Iemand van ons groepje vond het handig om een soort mijnwerkerslamp
op zijn hoofd, aan te doen. Maar de meeste vonden, net als ik, dit
toch wel een inbreuk op het speciale gevoel en gelukkig deed hij hem
korte tijd later weer uit.
Na ca. 20 minuten, gingen wij op een willekeurige plek, gewoon in
het zand zitten. De verkopers gaan er eens lekker bij liggen. Heel
vaag zag je later wat gedaanten op omringende duinen zitten. Nu maar
wachten.............het moet zo mooi zijn,
die
rode bol boven de duinen omhoog zien komen....Maar helaas: het werd
lichter en lichter en we vroegen ons vertwijfeld af: is dit het nu
of komt het nog. Nou: dit was het dus. Er bleek uitgerekend vandaag
een wolkensluier boven de horizon te zitten....:-(( dat was echt een
teleurstelling. Maar ja....het is natuur hè?
Na enige tijd beduide de gids dat we weer terug gingen.
Na weer 20 minuten waren we weer terug in de nederzetting,en konden
die nu dus ook ZIEN. Het was een eenvoudige lemen herberg. Maria was
daar achtergebleven om verder te slapen en moest dit nu bekopen met
vele insectenbeten. Je werd er inderdaad vergeven van de vliegen.
Ja, wat wil je: buiten stonden een aantal kamelen tussen de rotzooi
en uitwerpselen. Toch nog wel een paar leuke foto's gemaakt, met
name van die kamelen.
Nadat onze medereizigers, die wel voor de kameelrit hadden gekozen,
weer terug waren, konden we terug naar het Hotel. Daar kwamen wij om
7.30u. aan en was het tijd voor een douche en het ontbijt. Gon kwam
net uit bed. Bofkont. Of toch niet? Ik vond het eigenlijk, ondanks
de teleurstelling, best de moeite waard en had het niet willen
missen.
Na het ontbijt, stappen we weer in de bus. We stoppen onderweg
even om de schachten van de ondergrondse water irrigatie kanalen te
bekijken. Tja....het zijn gaten......en je moet er niet
invallen.....de gaten liggen op een rechte lijn en afstand van
elkaar.
We komen langs een groepje kamelen + hoeders en stoppen voor
foto's. De hoeders willen graag een muntje...mag van mij.
We gaan soms door een soort poort. Dit zijn een soort
grenspoorten tussen provincies en/of gemeenten. Bij 1 daarvan,
hebben we even een fotostop. We hebben tijdens de hele reis gelukkig
voldoende gelegenheid om foto's te nemen. Dat heb ik wel eens anders
meegemaakt, zoals in Istanbul.
We komen aan bij het Tafilalt palmbos. Een oase. We kijken er van
bovenaf op en hebben weer een fotostop.
Nu rijden we door naar de
Todrakloof. De rotsen aan weerskanten,
gaan stijl omhoog tot 300 meter. Lijkt wat op de Samaria kloof op
Kreta. We moeten wat water op de weg trotseren. Aan het eind van de
kloof, ligt een restaurant, maar wel aan de overkant van een
kabbelend beekje! We vinden een plekje om van steen tot steen, droog
over te komen, maar ik kan me wel voorstellen, dat dit ook wel eens
anders is. Het restaurant ligt leuk en ziet er avontuurlijk uit. We gebruiken hier de
lunch. Ach, laten we maar weer eens een Berber omelet nemen. Na de
lunch, hebben we gelegenheid een stukje de kloof in te lopen. Er
staat een knalrode Duitse Rotelbus geparkeerd. Grappig vehikel. We
zien bergbeklimmers boven ons. Leuke foto's! Ik zie wat ezels in de
beek staan. Weer leuke foto's!
We stappen weer in de bus en rijden een stukje verder naar een
oase in de
Draa-vallei. We stappen weer uit en hebben een wandeling,
onder leiding van een Berbergids. Maria noemt deze oase overigens
"volkstuintjes". We zien irrigatie kanaaltjes en veel dadelpalmen.
De gids klimt in een boom en plukt wat dadels voor de liefhebbers.
Dit levert in elk geval weer mooie foto's op. Verder trouwens een
mooie oase. Heel rustgevend ook.
Na deze wandeling, stappen we weer in de bus en rijden naar ons
Hotel "Kenzi Boughafer" in Tenerhir. Er zit weer een fraaie en
afwisselende dag op.
Naar boven
Dag 10:
Via de ‘weg van 1000 kasbahs’ en de vallei van de Dadès (rijk
aan palmbomen) komen we in het rustige provinciestadje Ouarzazate,
met onder meer de kasbah van Taouirt, die al vaak als decor voor
films diende. We bezoeken verschillende kasbahs.
Vandaag
gaan we weer "een stukje rijden". Ook weer een km of 250. We gaan
naar
Ouarzazate. We vertrekken om 8.30u.
De 1e stop onderweg is bij Skoura. daar staat, verscholen achter een
andere kasbah en
achter in een palmbos, de kasbah "Amerhidi". Dit is 1 van de mooiste
en bekendste. maar bij "bekend" moeten we in dit geval dan denken
aan de briefjes van 20 en 50 Dirham, waar die op afgebeeld staat. De
kasbah is privé bezit, maar de eigenaar woont in Parijs en van de
beheerder, mogen we er in...tegen een vergoeding uiteraard. Een
kasbah is overigens een versterkte woongemeenschap. Er wonen
doorgaans 1 of enkele families in. Er zijn er velen in dit deel van
Marokko, maar de meeste zijn ruïnes. Dat komt mede doordat het van
leem is gemaakt en wanneer ze verlaten zijn, "versmelten" ze op den
duur, met de grond waaruit ze gemaakt zijn. Ze moeten dus jaarlijks
onderhouden worden. Doodzonde dat de regering hier niet meer
aandacht besteed aan dit erfgoed.
Op weg door het dadelbos, klimt ook hier weer de gids in een palm om
dadels voor ons te plukken. Zie foto hiernaast. Van deze foto en van
de foto rechts (Kasbah Amerhidi), heb
ik een poster voor in mijn tuin
laten maken, op een formaat van 100x100 cm., (op
PVC, weer- en
kleur bestendig en wasbaar; Leuk op een saaie schutting, met een
spotje er op). Idee?
We passeren een Marabout (graf van een heilige) en zien de kasbah opdoemen. Het is een juweeltje! Ervoor ligt een drooggevallen
rivierbedding (zoals vaker). We gaan er in. Gon blijft buiten,
vanwege het vooruitzicht van de trappen binnen. We krijgen een
rondleiding van de beheerder die een heel beeldende manier heeft om
ons duidelijk te maken wat-waarvoor is.
We gaan weer op weg en
gaan bij aankomst in Ouarzazate nog naar een kruidenwinkel. Hier een
demonstratie van veel van hun waren. Je kunt je laten masseren en er
wordt aardig wat verkocht. Zelf kocht ik alleen een zakje kruiden
voor in de Pastilla (zie Fes).Na dit bezoek, rijden we weer verder en na een lunchstop, rijden
we door naar ons Hotel Ametis Karam in Ouarzazate. We blijven hier 2
nachten. Het was een hele zit vandaag.
Na het diner, is er een verrassing voor de geestelijk
gehandicapte Edwin, zoon van het echtpaar dat eerder hun camera
kwijt raakte (zie Fes). Er was een lange tafel gedekt in de tuin en
er was een taart met kaarsjes. Hij werd 40. Er was live muziek in de
tuin en er werd gezongen en gedanst. Ik heb veel foto's gemaakt en
eenmaal thuis, naar hen opgestuurd. Edwin had de verjaardag van zijn
leven. Aardige jongen van aardige ouders. Edwin was een beetje onze
mascotte tijdens de reis.
Naar boven
Dag 11:
Vandaag bekijken we Zagora en Tamegrouth. Beide plaatsen, waar
stof zich op de wind door stille straatjes en over lege pleinen
verplaatst, zijn ideale decors voor een sprookje uit ‘duizend-en-één
nacht’. Overnachting in Ouarzazate.
We gaan om 7.30u. rijden, op weg naar
Zagora en vervolgens naar
Tamegrouth. Daar we dezelfde weg heen en terug moeten rijden,
is dit toch weer 330km vandaag.
We beginnen echter met een bezoekje aan de Atlas filmstudio's. Hier
in de buurt worden n.l. regelmatig films opgenomen, zoals "Asterix
en Obelix in Egypte". Buiten de poort en daarbinnen, staan ook
levens grote beelden die oud Egyptisch moeten voorstellen. Ze hebben
echter wel een onderhoudsbeurt verdient. We mogen ook maar een klein
stukje de poort in. Valt verder weinig te zien. Lijkt allemaal wat
verpaupert te zijn.
We gaan weer verder en moeten weer door een bergpas. Op het hoogste punt (ca
1800meter) is er een panorama stop. Hier komen meteen Berbers op af,
die Kameleons en mineraal stenen bij zich hebben. Je kunt die
kameleons op je schouder of shirt krijgen voor de foto. Lijkt me wel
leuk, dus gedaan. Ook maar wat stenen gekocht voor mijn kleinzoon.
Bij de volgende stop, komen er meteen dadelverkopers op ons af.
Deze zitten in aardige rieten mandjes. Ze raken er toch nog wel wat
kwijt aan onze groep.
Vervolgens zien wij aan de overkant van de droge rivierbedding,
de kasbah "Taorirt liggen. Ziet er uit als een massief fort.
Ligt wel wat ver weg, maar de kleur van de bergen er achter en de
palmen op de voorgrond, maken dit weer een fraai plaatje. I
We rijden weer verder en passeren Zagora. Hier zullen we op de
terugweg stoppen. Dan komen we aan in Tamegrouth. Dit is het meest
zuid-oostelijk deel van onze rondreis. We zitten hier ca. 17km van
de Algerijnse grens. Dit is het laatste dorp van de bewoonde wereld.
Hierna begint de vroegere zoutroute/karavaan naar Timboektoe in
Mali.
Hier gaan we eerst
naar de bibliotheek. In deze bibliotheek liggen zeer oude en
zeldzame Islamitische manuscripten weg te kwijnen. Je hoeft er geen
verstand van te hebben om te zien, dat de opslag en manier van
tentoonstellen, niet de juiste is. Over diefstal en inbraak, hebben
we het helemaal maar niet. Ook is het een bibliotheek, dus dat
betekend dat ze regelmatig uit de kast worden gehaald om te lezen.
Wel neem ik aan, dat dit niet het geval zal zijn met de meest
waardevolle. Je ziet ze a.h.w. uit elkaar vallen. Zou er nu echt
geen kapitaalkrachtige Sjïitische Moslim in de wereld zijn die een
miljoen of zo beschikbaar heeft voor dit doel??
Dat gebouw is ook een soort heiligdom. Daarom kwamen tot voor kort,
patiënten met allerlei klachten, op de binnenplaats bidden voor
genezing. Totdat recent bij een politiecontrole bleek, dat velen
daarvan, gezocht werden wegens misdaden. Ze deden zich gewoon voor
als zieken. dat is nu niet meer mogelijk en nu kunnen "echte" zieken
binnen bidden en worden ook verder geholpen met hun problemen.
Na
dit bezoek, hebben we een wandeling door wat straatjes, waarbij de
armoede wel erg schrijnend is. Maria vond (terecht) dat ook dit bij
Marokko hoorde en dat wij dit dus moeten zien. Hier is ook geen
water, dit werd ergens uit een put gehaald. en het wemelde er van de
vliegen.
We kwamen nu uit bij de ingang van een ondergrondse kasbah. Het is
ondergronds vanwege de hitte in de zomer. 50 graden is dan meer
regel dan uitzondering. Ook vandaag is het aardig warm. Deze kasbah
bestaat uit een stelsel van donkere gangen, waar, ook hier weer,
regelmatig zwaar bepakte ezels door moesten. dat was dan ook even
schrikken, toen er een van de andere kant af kwam. Ik wilde daar een
plaatje van maken, maar werd door de bepakking van die ezel, tegen
de muur gedrukt. Ik zag de bizarre kop al in de Nederlandse kranten
staan: "Nederlander geplet door ezel in ondergrondse gang"...
Op die plek, gingen we ook rechts een andere gang in, waar iemand
ons met een brandende toorts stond op te wachten. We waanden ons in
een mijngang. Toen door een soort gat in de wand en we kwamen in een
smederij. Daarna door weer een gat en een trap en toen kwamen
we in een pottenbakkers winkeltje. Er stond wel mooi spul, ook met
het typerende groen van
deze plaats.
Hierna gingen we terug naar de bus en toen terug naar Zagora.
Hier de lunch in een soort herberg, waar duidelijk regelmatig
woestijn toeristen met landrovers komen. Na de lunch een fotostop
aan het overbekende bord waarop staat dat het nog 22 dagen is naar
Timboektoe (in Mali). Met een kameel dan wel te verstaan. Het is niet meer het
originele bord en de pijl erop staat de verkeerde kant op. Ook het
moderne gebouw op de achtergrond, is jammer voor de foto.
Hierna terug naar het Hotel in Ouarzazate. Hassan heeft duidelijk
haast om zijn avondmaal te halen en voor donker uit de bergen te
zijn. Na aankomst volgt er een applaus voor hem.
Naar boven
Dag 12:
Vandaag hebben we een lange, maar mooie reis voor de boeg. We
pauzeren we in het vestingdorp Ait Ben Haddou, gelegen aan de
voormalige karavaanroute. We rijden verder naar de badplaats Agadir
(na Marrakech de drukstbezochte toeristische plaats van Marokko)
waar we de komende 3 nachten zullen verblijven op basis van logies
en ontbijt.
Vandaag een lange reis voor de boeg, naar ons Hotel Sud Bahia in
Agadir. We zullen daar 3 nachten verblijven, tot ons vertrek, terug
naar Schiphol.
Eerst
komen we nog langs de kasbah
Ait Ben Haddou. Deze is niet alleen
groot, maar ook bekend, omdat hij enkele malen als decor diende voor
filmopnames. Zo is hier opgenomen:
Lawrence of Arabia (1962)
The Jewel of the Nile (1985)
Jesus of Nazareth (1977)
The Living Daylights (1987)
The Last Temptation of Christ (1988)
The Sheltering Sky (1990)
Kundun (1997)
The Mummy (1999)
Gladiator (2000)
Alexander (2004)
De kasbah zelf
staat op de Wereld erfgoedlijst van Unesco en is gedeeltelijk
opgeknapt. Vanuit de bus, komen we eerst door een straatje met een
paar winkeltjes en een restaurant met dakterras en mooi panorama
uitzicht op de kasbah. Hier dronken we wat op de terugweg en Gon is
hier ook gebleven, omdat ze niet mee ging, de kasbah in.
Voor de kasbah is een, u droge, rivierbedding. We steken die over en
gaan naar binnen. We lopen achter Maria aan, bij gebrek aan een
lokale gids, voor de verandering. Deze kasbah is ook weer fraai,
maar het mooiste is toch de buitenkant, van enige afstand. Er moet
duidelijk nog veel gebeuren aan restauratie. Deze kasbah staat op
heel veel ansichtkaarten en ook op Internet kom je hem regelmatig
tegen, als je zoekt naar foto's van Marokko. Ook zelf de nodige
foto's gemaakt. De foto hier links, heb ik thuis op canvas laten
afdrukken door de Hema, op een formaat van 40x60. Deze staat nu op
een schildersezel in de huiskamer. Idee?
We gaan weer op weg en komen in Ouarzazate nog in een
kruidenwinkel. Hier een
demonstratie van veel van hun waren. Je kunt je laten masseren en er
wordt aardig wat verkocht. Zelf kocht ik alleen een zakje kruiden
voor in de Bstilla (zie Fes).
Nu begint toch echt de lange rit naar Agadir, Buiten een
lunchstop, hebben we alleen nog een paar maal een koffiepauze. De
laatste daarvan is in
Taroudant, bekend om zijn dikke stadsmuren. We
zien onderweg ook nog geiten in een Argania boom. Deze komt alleen
hier voor en in Zuid Afrika.
Aangekomen in ons Hotel, gaan we na een opfrisbeurt, met Maria
mee, die ons een restaurant zaal aanwijzen, waar het goed toeven is
Deze is op de boulevard en inderdaad: je kunt er goed eten en de
koffie smaakt ook bijna ouderwets. Hier zullen we de komende dagen
vaker komen, net als een aantal anderen uit ons gezelschap.
Naar boven
Dag 13 t.m. 15:
Deze
dagen doen, wij althans, niet veel meer dan luieren bij het zwembad
en langs de boulevard slenteren, zowel overdag als 's avonds. De zon
is matig en gaat regelmatig schuil achter lichte bewolking. Dan te
bedenken dat hier op 312 dagen per jaar de zon schijnt...
Agadir lijkt totaal niet op de andere steden die we gezien hebben.
Lijkt meer op Zuid Frankrijk. Mooie boulevard met witte huizen en
hotels. Fijn, breed strand. Opvallend netjes ook, want verder was de
rode draad, op dit gebied in Marokko: heel veel zwerfvuil! De veelal
jonge mensen hier, lopen gekleed als in Amsterdam. Op de boulevard,
is het 's avonds enorm gezellig. Er wordt veel geflaneerd. Ik zie
weinig toeristen en de Marokkanen, ook de jeugd, gedraagt zich erg
rustig. Niks geen geschreeuw en brommer herrie. Perfecte, vredige
atmosfeer hier.
Maar verder is hier weinig te beleven. Ik zou hier niet meer dan een
paar degen willen zijn.
Op de 15e dag, kunnen we nog tot ca. 16.00u op het terras of
elders zitten. Dan is het tijd om naar het vliegveld te gaan.
Uiteindelijk landen wij op tijd ( 1.20u NL tijd) op Schiphol, waarna
het nog meer dan een uur duurt voor we de koffers hebben en buiten
staan. Onze taxi staat al een tijd te wachten. We liggen om 3.00u op
bed.
We kunnen terug kijken op een zeer geslaagde vakantie, die ik
iedereen kan aanraden. Ook Kras Stervakanties, als reis organisator,
is mij goed bevallen. Natuurlijk zijn er betere hotels te bedenken,
maar dan hangt er ook weer een ander prijskaartje aan.
Ook onze reisleidster (Maria) was super. Een krachtige dame, die de
wind er goed onder had. Veel kennis van zaken en ze was in alle
opzichten erg duidelijk. Haar "wordt vervolgt" uitspraak, is
inmiddels een gevleugeld begrip geworden voor ons. Een vakvrouw.
Er was voldoende gelegenheid om foto's te maken. Geen stress om de
groep te blijven volgen.
De chauffeur en de bus was prima. Wel had ik soms mijn twijfels of
het wel verantwoord was om zolang te rijden in de ramadan periode,
waarbij de de chauffeur overdag niets at en dronk. Ik zou alleen
geen alternatief weten.
Wordt (niet meer) vervolgt...
Naar boven
Zie ook mijn verslag op
Anders Reizen.
Verder kun je mij altijd een
e-mail sturen voor aanvullende
vragen.
